Ақтөбе
Сот арқылы банкроттық
Жалғыз тұрғын үйді қорғай отырып және барлық тараптардың мүддесін ескере отырып, көтеруге болмайтын борышты сот арқылы есептен шығару.
Қысқаша жауап
- Борыш 1600 АЕК-тен асқанда немесе мүлік болғанда қолданылады
- Мерзімі — 6 айға дейін, қажет болса сот тағы 6 айға ұзарта алады
- Кепілде емес жалғыз тұрғын үй заңмен қорғалған және сатылмайды
- Нәтиже — сот қалған міндеттемелерден босатады
Борыш 1600 АЕК-тен асқанда немесе мүлкіңіз болғанда сотсыз рәсім қолайлы болмайды — бірақ бұл шығар жол жоқ дегенді білдірмейді. Соттық банкроттық — сот арқылы көтере алмайтын міндеттемелерден толығымен құтылудың заңды тетігі, әр кезеңде мүддеңіз қорғалады.
Рәсім сот пен тағайындалған қаржы басқарушысының бақылауымен жүреді: іс қозғалған сәттен бастап өсімпұл есептеу тоқтатылады, кредиторлар міндеттемелерді орындауды талап етуге құқылы емес, шоттардан өндіріп алу тоқтатыла тұрады. Кепілде тұрмаған жалғыз тұрғын үй заңмен қорғалған және сатылмайды — тек қалыпты өмір сүруге қажетті соманан асатын өзге мүлік ғана сатылуға жатады.
Рәсімнің шектеулерін түсіну маңызды: оны жүргізу уақытында (әдетте 6 айға дейін, кейбір жағдайларда — бір жылға дейін) жақын туыстарды емдеу немесе жерлеу жағдайларын қоспағанда, Қазақстаннан тыс жерге шығуға тыйым салынады. Қаржы басқарушысының сыйақысы борышкер есебінен төленеді, ал мүлкі жоқ әлеуметтік осал борышкерлер үшін — бюджет есебінен. Сотсыз банкроттық сияқты, рәсім аяқталғаннан кейін 5 жыл бойы жаңа қарыз алу мүмкін болмайды, ал кез келген банкроттық рәсімінен қайта өтуге ертерек дегенде 7 жылдан кейін болады.
Әр іс жеке дара, және түпкілікті нәтиже мүлік пен кредиторлар бойынша нақты жағдайға байланысты. Тегін кеңесте біз дәл сіздің жағдайыңызды талдап, қай жол тиімді екенін адал айтамыз — сіз тарапынан ешбір міндеттемесіз.
Егер төмендегілер сәйкес келсе, қолайлы:
- Жалпы борыш сомасы 1600 АЕК-тен асса (2026 жылы — шамамен 6 920 000 теңге)
- Немесе меншігіңізде сотсыз рәсімге кедергі болатын мүлік болса
- Соңғы 7 жыл ішінде банкроттық рәсімінен өтпеген болсаңыз
Қолайлы емес, егер:
- Борыш 1600 АЕК-тен аз және мүлік болмаса — онда сотсыз рәсім жылдамырақ әрі оңайырақ
- Тұрақты табысыңыз болса және кредиттік тарихты сақтағыңыз келсе — төлем қабілеттілігін қалпына келтіруді қарастырыңыз
- 7 жылдан аз бұрын банкроттықтан өткен болсаңыз
Рәсім қалай өтеді
- 01
Тегін кеңес
Жағдайды талдап, болашағын бағалаймыз және соттық рәсім қолайлы ма, адал айтамыз
- 02
Сотқа өтінішті дайындау және беру
Құжаттардың толық топтамасын жинап, тұрғылықты жері бойынша өтініш береміз
- 03
Іс қозғау
Осы сәттен бастап өсімпұл есептеу тоқтатылады, кредиторлар төлемді талап етуге құқылы емес, өндіріп алулар тоқтатыла тұрады
- 04
Қаржы басқарушысын тағайындау
Уәкілетті орган түгендеу жүргізіп, кредиторлар талаптарының тізілімін қалыптастыратын басқарушыны тағайындайды
- 05
Мүлікті сату
Заңмен қорғалғаннан басқа мүлік (кепілде емес жалғыз тұрғын үй) электронды аукцион арқылы сатылады
- 06
Рәсімді аяқтау
Сот аяқтау туралы шешім шығарады — қалған міндеттемелер тоқтатылады
Басқа рәсімдермен салыстыру
Сотсыз банкроттықтан айырмашылығы: сотсыз рәсім тек 1600 АЕК-ке дейінгі борыш пен мүліктің мүлдем болмауы кезінде қолжетімді — соттық рәсім осы екі шектеуді де алып тастайды.
Төлем қабілеттілігін қалпына келтіруден айырмашылығы: қалпына келтіру жаңа жоспар бойынша төлеу міндетін сақтайды, соттық банкроттық борышты толығымен есептен шығарады, бірақ кейінгі шектеулері қатаңырақ.
Ұқсас кейстер
Автокөлік болған жағдайда 2 100 000 теңгені есептен шығару
Меншігінде ескі автокөлік болған жағдайда 2 100 000 теңгені есептен шығару
2 100 000 теңге борыш 5 айда толығымен есептен шығарылды
3 банк алдындағы борышты толығымен есептен шығару
Борыш 1600 АЕК-тен асқан жағдайда 3 банк алдындағы борышты толығымен есептен шығару
3 банк алдындағы борыш 6 айда толығымен есептен шығарылды
5 банк алдындағы борыш кезіндегі соттық банкроттық
Астаналық клиент бес кредитор алдындағы борышпен соттық банкроттық рәсімінен өтті.
Сот клиентті банкрот деп таныды, барлық бес банк алдындағы борыш есептен шығарылды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Сотсыз рәсімнен несімен ерекшеленеді?
Жалғыз тұрғын үйді алып қоя ма?
Соттық банкроттық қанша уақытқа созылады?
Рәсім кезінде шетелге шығуға бола ма?
Өтінім қалдыру
Нөміріңізді қалдырыңыз — бір күн ішінде хабарласамыз, жағдайыңызды талдап, қай рәсім қолайлы екенін және мүлдем қолайлы ма, соны адал айтамыз.
- Бір рет қана хабарласамыз, мазалайтын қоңыраусыз
- Нөміріңізді үшінші тұлғаларға бермейміз
- Ештеңе рәсімдемей, жай сұрақ қоюға да болады
Бұл рәсім сізге қолайлы ма, білмейсіз бе? Рәсімді таңдауды өтіңіз
Материал ҚР 2022 жылғы 30.12. №178-VII «ҚР азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы туралы» Заңы (6, 20–26, 38, 44-баптар) негізінде дайындалды. 2026 жылдың шілде айына өзекті. Заңның толық мәтіні — adilet.zan.kz (https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z2200000178).